ခေတ်သစ် ဘောလုံးကမ္ဘာမှာ ပရိသတ်တွေအနေနဲ့ ပွဲကို ခံစားရတဲ့ အစီစဉ်တွေဟာ ဆက်တိုက် ပြောင်းလဲလျက်ရှိပါတယ်။ အဖြူအမည်း တီဗီတွေကနေ အရည်အသွေးမြင့် စီးရီးတွေ၊ ရေဒီယိုဓာတ်ပုံပြင်တွေကနေ တက်ကြွစွာ ဆက်သွယ်နိုင်တဲ့ Appတွေအထိ၊ မျိုးဆက်တိုင်းဟာ ဘောလုံးက သူ့ပရိသတ်တွေဆီရောက်ရှိလာပုံရဲ့ အပြောင်းအလဲကို ကြုံတွေ့ခဲ့ကြရပါတယ်။ ယခုအခါမှာတော့ ကျွန်ုပ်တို့ဟာ လူသား မဟုတ်သော Artificial Intelligence (AI) များက ပုံဖော်တဲ့ အခန်းသစ်တစ်ခုထဲကို ဝင်ရောက်နေပါပြီ။ မကြာသေးခင်က ဥရောပဖလားပြိုင်ပွဲ တစ်ခုမှာ (AI influencer) အသစ်တစ်ဦးကို မိတ်ဆက်ခဲ့တဲ့အခါ ဘောလုံးကမ္ဘာက တုန်လှုပ်သွားခဲ့ရပါတယ်။ သူ့ရဲ့နာမည်က Eysan Aksoy ပါ။ ပြောင်မြောက်ပြီး ချောမွေ့တဲ့ အသံ၊ ဒီဂျစ်တယ်နည်းနဲ့ ဖန်တီးထားတဲ့ မျက်နှာ၊ ကစားပွဲ ဆန်းစစ်ချက်တွေကို အချိန်နဲ့တပြေးညီ တင်ဆက်နိုင်စွမ်းတွေနဲ့ Eysan ဟာ သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်လမ်းထဲက လာသလိုပါပဲ။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက ဘောလုံးပရိသတ်တွေအတွက်ကတော့ ဒါဟာ စိတ်ကူးယဉ်မှုမဟုတ်ဘဲ လက်တွေ့ဖြစ်နေပါပြီ။
ပထမဆုံး တုံ့ပြန်မှုကတော့ ချောက်ချားသွားစေခဲ့ရပါတယ်။ ပရိသတ်အများအပြားဟာ သူတို့မြင်နေရတာကို မယုံနိုင်ကြဘူး။ အချို့က AI ဆီကလာတဲ့ တင်ဆက်သူဟာ သက်ဝင်နေသလိုနဲ့ အနာဂတ်ဆန်တယ်လို့ ပြောကြပြီး၊ အချို့ကတော့ စက်တစ်လုံးဟာ လူသားတင်ဆက်သူရဲ့ နွေးထွေးမှုနဲ့ စိတ်အားထက်သန်မှုကို တကယ်ပဲ အစားထိုးနိုင်မလားဆိုတာ သံသယဝင်နေကြတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ထင်မြင်ချက်တွေ ဘယ်လိုပဲရှိရှိ အကြောင်းရာတစ်ခုတော့ ရှင်းနေပါတယ်။ ဘောလုံးထုတ်လွှင့်ရေး အစီစဉ်က ဒီအတိုင်း နောက်ထပ် ဘယ်တော့မှ ဖြစ်နေမှာ မဟုတ်တော့ဘူးဆိုတာပါပဲ။ လူမှုကွန်ရက်တွေက ကစားသမားတွေနဲ့ ပရိသတ်တွေကြား ဆက်သွယ်ပုံကို ပြောင်းလဲသွားစေသလိုပဲ AI ကလည်း ကစားပွဲတွေကို ဘယ်လိုပြောမလဲ ဆန်းစစ်၊ စျေးကွက်ရှာတယ်ဆိုတာကိုတောင် ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်ပါတယ်။
ဘာကြောင့် အခုမှ ဒီလိုဖြစ်လာရတာလဲ။ ဒီအဖြေက နည်းပညာနဲ့ စီးပွားရေးမှာ ပြိုင်တူတိုးတက်လာတာပါ။ အစီစဉ်ထုတ်လွှင့်သူတွေဟာ ကုန်ကျစရိတ်ကို လျှော့ချရင်း ထုတ်လုပ်မှုကို တိုးမြှင့်ဖို့ ဖိအားတွေ ဆက်တိုက်ခံစားနေကြရတယ်။ AI က စိတ်ဝင်စားစရာ အဖြေတစ်ခုကို ပေးထားတယ် – ဒီဂျစ်တယ် တင်ဆက်သူဟာ လစာတောင်းမှာမဟုတ်ဘူး၊ ပင်ပန်းမသွားဘူး၊ ဘာသာစကားပေါင်းစုံနဲ့ ၂၄ နာရီ ပတ်လုံး ရနိုင်တယ်။ ဒေသအလိုက် ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ကိုက်ညီအောင်၊ သူတို့ရဲ့ ဘာသာစကားနဲ့ ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောပြနိုင်တဲ့ ရှင်းလင်းချက်ကို လူသား မှတ်ချက်ပေးသူအမျိုးမျိုး မလိုဘဲ ရနိုင်မယ့် ဥရောပဖလားညတစ်ညကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ မီဒီယာကုမ္ပဏီတွေအတွက် ဒီလိုမျိုး စကေးချဲ့နိုင်စွမ်းက ဆွဲဆောင်မှုရှိလွန်းပါတယ်။
ဒါပေမယ့် နောက်ထပ် ရှုထောင့်တစ်ခုလည်း ရှိပါသေးတယ် – AI influencer တွေရဲ့ စျေးကွက်ရှာနိုင်စွမ်းပါ။ ဖက်ရှင်နဲ့ လူနေမှုပုံစံ ကမ္ဘာထဲမှာ AI မော်ဒယ်တွေဟာ Instagram နဲ့ TikTok တွေမှာ Follower သန်းချီ ရရှိထားပြီးသားပါ။ သူတို့တွေဟာ အမှန်တကယ် လူသားတွေ မဟုတ်ကြသော်လည်း လက်ရှိအမှတ်တံဆိပ်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းကြတယ်၊ ဝင်ငွေရရှိကြတယ်၊ ပရိသတ်တွေ တည်ဆောက်ကြတယ်။ ဘောလုံးထုတ်လွှင့်ရေးသမားတွေဟာ အခုအခါ ဒီပုံစံတူဖြစ်တဲ့ နည်းလမ်းကို စမ်းသပ်နေကြပါပြီ။ AI တင်ဆက်သူတစ်ယောက်ဟာ ကစားပွဲစာရင်းဇယားတွေကို ဖတ်ပြတာထက် ပိုပါတယ် – သူက အွန်လိုင်းကနေ ပရိသတ်တွေနဲ့ ဆက်သွယ်နိုင်တယ်၊ Twitter ပေါ်မှာ သူ့ရဲ့ “အတွေးအခေါ်”တွေကို မျှဝေနိုင်တယ်၊ ကစားပွဲအပြီး Q&A အစီအစဉ်တွေတောင် ဦးဆောင်နိုင်တယ်။ ဒါဟာ လွယ်ကူစွာ ရနိုင်တဲ့ မှော်ဆန်မှုတစ်ခုကို ဖန်တီးပေးတယ်၊ ပရိသတ်တွေအတွက် သူတို့ရဲ့ ကြိုက်နှစ်သက်ရာ ဒီဂျစ်တယ် တင်ဆက်သူဟာ အမြဲတမ်းရှိနေတယ်၊ အမြဲတမ်း တုံ့ပြန်နေတယ်လို့ ခံစားရစေတယ်။
တကယ်တော့ ဝေဖန်သူတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ပရိသတ်အများအပြားက ဘောလုံးဟာ စိတ်ခံစားမှုများတဲ့ အားကစားဖြစ်တယ်၊ နည်းပညာ ဘယ်လောက်ပဲ အဆင့်မြင့်မြင့် AI ဟာ နောက်ဆုံးမိနစ်မှာ ဂိုးသွင်းလိုက်တဲ့အခါ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်အားထက်သန်မှု၊ ဒါမှမဟုတ် အသင်းတွေရဲ့ နည်းစနစ်ပိုင်းတွေကို သုံးသပ်ဖို့ ဘယ်လိုမှ ဖမ်းယူနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ငြင်းဆိုကြတယ်။ လူသားတစ်ယောက်ရဲ့ တင်ဆက်မှုက ကိုယ်ပိုင်အတွေ့အကြုံ၊ ခန္ဓာကိုယ်ဘာသာစကား၊ စစ်မှန်တဲ့ ခံစားချက်တွေကနေ ဆွဲယူနိုင်တယ် – ဒီလက္ခဏာတွေကို AI က အခုထိ တုပဖို့ ရုန်းကန်နေရဆဲပါ။ အချို့သော ပရိသတ်တွေအတွက်တော့ AI ရဲ့ရောက်ရှိလာမှုဟာ လူသားဆက်သွယ်ရေးကို အစားထိုးလိုက်တဲ့ အေးစက်တဲ့အရာ၊ ကစားပွဲရဲ့ ဝိညာဉ်ထဲကို မလိုလားအပ်တဲ့ အနှောင့်အယှက်ပေးမှုတစ်ခုလို ခံစားရပါတယ်။
တစ်ဖက်မှာလည်း လူငယ်ပရိသတ်အချို့က ဒါကို ကွဲပြားစွာ မြင်ကြပါတယ်။ သူတို့အတွက်တော့ AI influencer ဟာ စိမ်းနေတဲ့သူမဟုတ်တော့ဘူး – သူတို့ လက်ရှိ YouTuber တွေ၊ streamer တွေ၊ ဒါမှမဟုတ် virtual idol တွေနဲ့ ဆင်တူတဲ့ ကဏ္ဍအသစ်တစ်ခုပါပဲ။ ဒီမျိုးဆက်သစ်အတွက်တော့ လူသားနဲ့ ဒီဂျစ်တယ် ပုဂ္ဂိုလ်တွေကြားက လိုင်းဟာ မှုန်ဝါးနေပါပြီ။ တင်ဆက်သူဟာ လူသားလား AI လားဆိုတာထက် ဒီကဏ္ဍကဘယ်လောက် စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသလဲ၊ မြန်သလား၊ တုံ့ပြန်ဆက်သွယ်နိုင်မှုရှိသလားဆိုတာကို ဂရုစိုက်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပရိသတ်တွေရဲ့ ဒီအတွေးအခေါ်ပြောင်းလဲမှုကပဲ ဘောလုံးမီဒီယာထဲမှာ AI ဘယ်လောက်ထိ ပျံ့နှံ့သွားမလဲဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ပေးနိုင်တဲ့ အချက်ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်တဲ့ နည်းပညာဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူးတွေလည်း ရှိပါသေးတယ်။ AI တင်ဆက်သူတစ်ယောက်ဟာ ကစားသမားစာရင်းဇယားတွေရဲ့ ဒေတာဘေ့စ်ကြီးတွေကို ချက်ချင်းဆန်းစစ်နိုင်တယ်၊ နည်းဗျူဟာ ဦးတည်ချက်တွေကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်တယ်၊ လူသားမှတ်ချက်ပေးသူတွေထက် ပိုမြန်ဆန်စွာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုတွေကို ထုတ်လုပ်နိုင်တယ်။ လက်ရှိကစားဟန်ကို သူ့ရဲ့ နောက်ဆုံး ဥရောပဖလား ပွဲ ၂၀ နဲ့ ချက်ချင်းနှိုင်းယှဉ်ပေးနိုင်တဲ့ AI၊ ဒါမှမဟုတ် အစားထိုးကစားသမား ဝင်လာပြီး စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း နည်းဗျူဟာ ပြောင်းလဲမှုတွေကို Screenပေါ်မှာ မြင်သာအောင် ပြသနိုင်တဲ့ AI ကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ ဒီလိုမျိုး ဆန်းစစ်ချက်တွေဟာ ထုတ်လွှင့်မှုတွေကို ဖျော်ဖြေရေးကနေ ပရိသတ်တွေဟာ ကစားပွဲကို ကြည့်ရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ ကစားပွဲရဲ့ နက်ရှိုင်းတဲ့ အလွှာတွေကိုပါ သင်ယူနိုင်တဲ့ တက်ကြွရောက်သည့် စာသင်ခန်းတစ်ခုနီးပါးအထိ ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီမှာပဲ အန္တရာယ်က ရှိနေပါတယ် -ဘောလုံးအစီစဉ်အတွက် AI ကို ပိုမိုအားကိုးလာလေလေ၊ မှားယွင်းတဲ့သတင်းအချက်အလက်၊ ဘက်လိုက်မှု၊ ဒါမှမဟုတ် ဒေတာပေါ်မှာ အလွန်အမင်း အားကိုးမှုဆိုတဲ့ အန္တရာယ်က ပိုကြီးမားလာလေပါပဲ။ ဘောလုံးဟာ ကိန်းဂဏန်းတွေသက်သက်မဟုတ်ပါဘူး – ဒါက နောက်ခံအကြောင်း၊ စိတ်နေစိတ်ထား၊ သမိုင်းနဲ့ လူသားဇာတ်လမ်းတွေအကြောင်းပါ။ AI ဟာ လွန်ကဲစွာ ကြီးစိုးလာမယ်ဆိုရင် အားကစားကို Algorithm အယ်လ်ဂိုရီသမ်တွေနဲ့ စာရင်းဇယားတွေအဖြစ် လျှော့ချပစ်လိုက်မှာဖြစ်ပြီး ဘောလုံးကို “လှပသောကစားနည်း” ဖြစ်စေတဲ့ ဇာတ်လမ်းတွေကို ခွာထုတ်ပစ်လိုက်သလို ဖြစ်သွားစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက အကောင်းဆုံးအနာဂတ်က ဟန်ချက်ညီမှုမှာရှိတယ်လို့ ဆိုကြတယ် – AI ကို လူသားတင်ဆက်သူတွေကို အစားထိုးတာထက် သူတို့နဲ့အတူ တွဲဖက်အလုပ်လုပ်တဲ့ ပံ့ပိုးကူညီရေး ကိရိယာတစ်ခုအနေနဲ့ သုံးဖို့ပါပဲ။
ဘောလုံးလောကထဲက AI influencer တွေနဲ့ ဒီစမ်းသပ်မှုဟာ လျင်မြန်စွာ ချဲ့ထွင်သွားနိုင်ပါတယ်။ AI မှတ်ချက်ပေးသူတွေက ဘာသာစကားပေါင်းစုံပြောကြားနိုင်တဲ့ ၂၀၃၀ ကမ္ဘာ့ဖလား မှာ ပါဝင်လာနိုင်ပါတယ်။ VR ပတ်ဝန်းကျင်တွေထဲမှာ ပရိသတ်တွေဟာ virtual အားကစားကွင်းထဲမှာ AI တင်ဆက်သူနဲ့ “ထိုင်ခုံချင်းကပ်” ထိုင်နေရတာတွေကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ ဒါဟာ အနာဂတ်ဆန်တယ်လို့ ထင်ရပြီး AI က ဒီလောက်မြန်မြန် တိုးတက်နေပါပြီ။
အခုချိန်ထိတော့ Eysan Aksoy ရဲ့ ဇာတ်လမ်းဟာ အဖြေထက် မေးခွန်းတွေကို ပိုမိုများပြားနေပါသေးတယ်။ ပရိသတ်တွေဟာ ဒီဂျစ်တယ် တင်ဆက်သူကို သူတို့ရဲ့ ကစားပွဲနေ့ Culture ထဲမှာ လက်ခံကြမလား။ လူသား သုံးသပ်သူတွေနဲ့ ဆန်းစစ်သူတွေဟာ မမြင်ရတော့ဘဲ ဖြစ်သွားကြမလား။ သိုလော် သို့လော်တွေဖြစ်နေကြပါပြီ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် တစ်ခုတော့ သေချာပါတယ် – ဘောလုံးထုတ်လွှင့်ရေးဟာ မှတ်တမ်းမရှိသေးတဲ့ အသစ်အဆန်းနယ်မြေထဲကို ဝင်ရောက်နေပါပြီ။ VAR က ဒိုင်လူကြီးတွေကို ပြောင်းလဲသွားစေသလို၊ streaming တွေက ကွင်းတွင်းကြည့်ရှုမှုအလေ့အထတွေကို ပြောင်းလဲသွားစေသလို၊ AI influencer တွေဟာ မကြာခင်မှာပဲ ဘောလုံးရဲ့ မျက်နှာနဲ့ အသံတွေကိုယ်တိုင်ကို ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ပါတယ်။
ဘောလုံးဟာ အမြဲတမ်း သူ့ပတ်ဝန်းကျင်က ကမ္ဘာကြီးရဲ့ ရောင်ပြန်ဟပ်မှုတစ်ခုဖြစ်ခဲ့တယ်။ နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတဲ့အခါ အားကစားကလည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ဟာ ဒါကို ကြိုဆိုတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ခုခံတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ AI influencer တွေရဲ့ မြင့်တက်လာမှုဟာ ခေတ်ရဲ့ လက္ခဏာတစ်ခုပါပဲ – ဘောလုံးအနာဂတ်ကို ကွင်းပြင်ပေါ်မှာသာ ဆုံးဖြတ်တာမဟုတ်ဘဲ ကြည့်ရှုနေကြတဲ့ သန်းထောင်ချီတဲ့သူတွေဆီ ကစားပွဲကို တင်ဆက်ပုံကလည်း ဆုံးဖြတ်ပေးမယ်ဆိုတဲ့ သတိပေးချက်တစ်ခုပါပဲ။